{"id":1785,"date":"2019-09-24T08:00:08","date_gmt":"2019-09-24T07:00:08","guid":{"rendered":"https:\/\/www.fluentbe.com\/pl\/blog\/?p=1785"},"modified":"2024-04-23T07:41:24","modified_gmt":"2024-04-23T06:41:24","slug":"dwujezycznosc-zamierzona-czy-warto","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.fluentbe.com\/pl\/blog\/dwujezycznosc-zamierzona-czy-warto\/","title":{"rendered":"Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona – czy warto?"},"content":{"rendered":"\n

W dzisiejszych czasach z ka\u017cdej strony s\u0142yszymy jak wa\u017cna jest znajomo\u015b\u0107 j\u0119zyk\u00f3w. Nie znam rodzica, kt\u00f3ry nie chcia\u0142by, aby jego dziecko nauczy\u0142o si\u0119 cho\u0107 jednego j\u0119zyka obcego. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni rodzice cz\u0119sto p\u0142ac\u0105 du\u017co kwoty za korepetycje swoich dzieci i po\u015bwi\u0119caj\u0105 czas na wo\u017cenie ich na te zaj\u0119cia. Nie zdaj\u0105 sobie przy tym sprawy, \u017ce sami cz\u0119sto dysponuj\u0105 darem, kt\u00f3ry mog\u0105 przekaza\u0107 dzieciom przy odrobinie wysi\u0142ku i samodyscypliny. Tym darem s\u0105 j\u0119zyki obce, kt\u00f3re sami znaj\u0105. Wprowadzone na odpowiednim etapie \u017cycia mog\u0105 wcale nie by\u0107 \u201eobce\u201d dla dzieci, a sta\u0107 si\u0119 ich drugim j\u0119zykiem ojczystym. Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona, bo o niej mowa, to co\u015b, o czym chc\u0119 Wam dzi\u015b opowiedzie\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ten artyku\u0142 nie ma na celu przekonywania Was, \u017ce tylko ta metoda nauki angielskiego jest najlepsza dla Waszych dzieci. Chc\u0119 jedynie podzieli\u0107 si\u0119 moimi obserwacjami, jak i wynikami bada\u0144 naukowych, kt\u00f3re pokazuj\u0105 jakie efekty mo\u017ce przynie\u015b\u0107 dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona.<\/p>\n\n\n\n

Z pewno\u015bci\u0105 ta metoda nie jest dla wszystkich. My\u015bl\u0119, \u017ce nie ka\u017cdy rodzic zdecyduje si\u0119 na ni\u0105, nawet je\u015bli umie m\u00f3wi\u0107 bardzo dobrze w danym j\u0119zyku. Wynika to g\u0142\u00f3wnie z tego, \u017ce niesie ona ze sob\u0105 pewne bariery natury psychologicznej i spo\u0142ecznej, kt\u00f3re om\u00f3wi\u0119 dalej. Wiem jednak z w\u0142asnego do\u015bwiadczenia, \u017ce dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona przynosi piorunuj\u0105ce efekty i wed\u0142ug mnie warto si\u0119 ni\u0105 zainteresowa\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"Baner<\/a><\/figure>\n\n\n\n

Czym jest dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona?<\/h2>\n\n\n\n

Na pocz\u0105tku zastan\u00f3wmy si\u0119, czym jest dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona. O tym zjawisku m\u00f3wimy, kiedy rodzic lub inny opiekun wprowadza dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 w \u017cycie dziecka, nie b\u0119d\u0105c rodzimym u\u017cytkownikiem j\u0119zyka. M\u00f3wi\u0105c pro\u015bciej, m\u00f3wimy o sytuacji, kiedy na przyk\u0142ad oboje rodzic\u00f3w Polak\u00f3w postanawia wprowadzi\u0107 j\u0119zyk angielski w domu. Dziecko, kt\u00f3re b\u0119dzie mia\u0142o codzienny kontakt z tym j\u0119zykiem prawdopodobnie b\u0119dzie dwuj\u0119zyczne, je\u015bli zostanie spe\u0142nione kilka czynnik\u00f3w, kt\u00f3re wymieni\u0119 dalej.<\/p>\n\n\n\n

Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 = nadprzyrodzone moce?<\/h2>\n\n\n\n

W naszym monolingwalnym kraju dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 nadal postrzegana jest jako co\u015b niezwyk\u0142ego i trudnego do osi\u0105gni\u0119cia. Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107, a nawet wieloj\u0119zyczno\u015b\u0107 jest natomiast czym\u015b naturalnym dla \u2154 populacji na \u015bwiecie (przy za\u0142o\u017ceniu, \u017ce dwuj\u0119zyczn\u0105 jest r\u00f3wnie\u017c osoba, kt\u00f3ra m\u00f3wi j\u0119zykiem ojczystym oraz dialektem). Dzieci w wielu miejscach na \u015bwiecie od pocz\u0105tku swojego \u017cycia s\u0105 eksponowane na dwa, trzy, a nawet cztery j\u0119zyki. Dzieci\u0119ce m\u00f3zgi to niezwyk\u0142e organy, kt\u00f3re s\u0105 w stanie szybko tak\u0105 wiedz\u0119 przyswoi\u0107 i sprawnie j\u0105 wykorzystywa\u0107. Wniosek z tego jest jeden \u2013 nawet je\u015bli dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 wci\u0105\u017c wydaje si\u0119 Wam \u201enadprzyrodzon\u0105 moc\u0105\u201d, to dla Waszych dzieci wcale ni\u0105 nie jest, je\u015bli tylko wprowadzimy j\u0105 na odpowiednim etapie.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c: Ksi\u0105\u017cki po angielsku dla maluch\u00f3w<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Kiedy zacz\u0105\u0107?<\/h2>\n\n\n\n

Co to znaczy wprowadzi\u0107 drugi j\u0119zyk na odpowiednim etapie? Odpowied\u017a jest jedna: wprowadzi\u0107 go tak wcze\u015bnie, jak tylko jeste\u015bcie w stanie. Je\u015bli ju\u017c podejmiecie decyzj\u0119 o tym, \u017ce chcecie wychowa\u0107 dziecko dwuj\u0119zycznie, to nie ma na co czeka\u0107. M\u00f3zg dziecka przyswaja j\u0119zyk ju\u017c w \u0142onie matki. Podobnie jak noworodek , kt\u00f3ry od pierwszych dni \u017cycia nie\u015bwiadomie uczy si\u0119 melodii j\u0119zyka i poszczeg\u00f3lnych d\u017awi\u0119k\u00f3w. Je\u015bli przegapili\u015bcie etap niemowl\u0119ctwa, to wci\u0105\u017c macie czas do 3. roku \u017cycia. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych teorii, na prawdziw\u0105 dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 maj\u0105 szanse te dzieci, kt\u00f3re zacz\u0119\u0142y \u201euczy\u0107 si\u0119\u201d j\u0119zyka przed uko\u0144czeniem 3 lat (celowo s\u0142owo \u201euczy\u0107 si\u0119\u201d daj\u0119 w cudzys\u0142owie, bo oczywi\u015bcie chcia\u0142abym unikn\u0105\u0107 skojarze\u0144 z nauk\u0105 szkoln\u0105).Tak\u0105 teori\u0119 przyjmuje te\u017c w swoich badaniach dr Sonia Szramek-Karcz, kt\u00f3ra przeprowadzi\u0142a badania dwuj\u0119zyczno\u015bci zamierzonej w Polsce (Szramek-Karcz, S. 2014. Non-native bilingualism in Poland \u2013 a formulation of the problem. Linguistica Silesiana).<\/p>\n\n\n\n

Pisz\u0105c dziecko dwuj\u0119zyczne mam na my\u015bli dziecko, kt\u00f3re w\u0142ada dwoma j\u0119zykami na poziomie osoby monolingwalnej. Prawdopodobnie b\u0119dzie jednak tak, \u017ce dziecko nie opanuje obu j\u0119zyk\u00f3w na identycznym poziomie, a jeden z nich b\u0119dzie bardziej dominuj\u0105cy. Tym j\u0119zykiem, je\u015bli \u017cyjemy w Polsce, b\u0119dzie w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w polski, bo to z nim dziecko b\u0119dzie styka\u0107 si\u0119 najcz\u0119\u015bciej. Nie zmienia to faktu, \u017ce wprowadzaj\u0105c drugi j\u0119zyk w pocz\u0105tkowym okresie \u017cycia dajemy mu podwaliny niezwyk\u0142ej umiej\u0119tno\u015bci, jak\u0105 jest naturalne wyczucie j\u0119zyka.<\/p>\n\n\n\n

Zalet dwuj\u0119zyczno\u015bci jest jeszcze ca\u0142e mn\u00f3stwo i wymieni\u0119 tylko te z nich, kt\u00f3re wydaj\u0105 mi si\u0119 najwa\u017cniejsze.<\/p>\n\n\n\n

Nauka m\u00f3wienia procentuje<\/h2>\n\n\n\n

Zastan\u00f3wcie si\u0119 prosz\u0119 na czym Wam, jako kursantom j\u0119zyka obcego zale\u017cy najbardziej. Pozw\u00f3lcie, \u017ce zgadn\u0119 \u2013 na p\u0142ynno\u015bci w m\u00f3wieniu, czy\u017c nie? Tego samego mo\u017cecie nauczy\u0107 Wasze dziecko. Zaryzykuj\u0119 tez\u0119, \u017ce dzi\u0119ki takiej nauce, Wasze pociechy b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0107 p\u0142ynniej ni\u017c wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci, kt\u00f3re uczy\u0142y si\u0119 j\u0119zyka przez ca\u0142\u0105 podstaw\u00f3wk\u0119. Nauka j\u0119zyka w szkole nastawiona jest na zdawanie egzamin\u00f3w i pisanie test\u00f3w wed\u0142ug schemat\u00f3w. Ma\u0142o kt\u00f3ry nauczyciel dba r\u00f3wnie\u017c o p\u0142ynno\u015b\u0107 wypowiedzi uczni\u00f3w. My\u015bl\u0119, \u017ce ten najbardziej zaniedbany w szkole element mo\u017cecie pom\u00f3c Waszym dzieciom wypracowa\u0107 w domu, a one b\u0119d\u0105 Wam wdzi\u0119czne.<\/p>\n\n\n\n

Nauka tolerancji<\/h2>\n\n\n\n

Dwuj\u0119zyczne dzieci widz\u0105 \u015bwiat bardziej r\u00f3\u017cnorodnie i s\u0105 bardziej tolerancyjne, bo intuicyjnie czuj\u0105, \u017ce nie ma jednej obiektywnej prawdy. Pomaga im w tym oczywi\u015bcie nauka dw\u00f3ch j\u0119zyk\u00f3w w tym samym czasie.<\/p>\n\n\n\n

W tym miejscu pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 metafor\u0105, aby lepiej to wyja\u015bni\u0107. Wyobra\u017acie sobie, \u017ce \u017cyjecie w spo\u0142eczno\u015bci odci\u0119tej od \u015bwiata zewn\u0119trznego. Ca\u0142e \u017cycie s\u0142yszeli\u015bcie, \u017ce na Wasz dom m\u00f3wi si\u0119 dom<\/em>, a to co wok\u00f3\u0142 niego to las<\/em>. Pewnego dnia do Waszej wioski przyje\u017cd\u017caj\u0105 obcy ludzie i m\u00f3wi\u0105 Wam, \u017ce dom to house<\/em>, a las to forest<\/em>. Nie jeste\u015bcie w stanie zaakceptowa\u0107 tych nowych nazw, bo Wasz umys\u0142 broni si\u0119 przed tym, co nieznane. Trudno jest Wam przyj\u0105\u0107 now\u0105 wizj\u0119 \u015bwiata i prawdopodobnie d\u0142ugo upieracie si\u0119 przy swoim nazewnictwie. Nowe nazwy wci\u0105\u017c brzmi\u0105 dla Was obco, cho\u0107 po pewnym czasie uczycie si\u0119 ich i oswajacie si\u0119 z nimi.

Dopiero po jakim\u015b czasie dociera do Was, \u017ce inni ludzie mog\u0105 widzie\u0107 \u015bwiat inaczej i opisywa\u0107 go za pomoc\u0105 r\u00f3\u017cnych s\u0142\u00f3w. Prawdopodobnie inaczej zareagowaliby\u015bcie, gdyby od dzieci\u0144stwa rodzice m\u00f3wili Wam, \u017ce dom to dom<\/em> lub house<\/em>, a las to las<\/em> lub forest<\/em>. Wasz plastyczny, dzieci\u0119cy m\u00f3zg od razu nauczy\u0142by si\u0119, \u017ce wszystko zale\u017cy od kontekstu, a rzeczy mo\u017cna widzie\u0107 r\u00f3\u017cnorodnie. Gdyby pewnego razu przyjechali do Waszej wioski obcy ludzi i zacz\u0119li m\u00f3wi\u0107 na dom casa<\/em>, a na las bosque<\/em>, nie by\u0142oby to dla Was tak wielkim zaskoczeniem, bo wiedzieliby\u015bcie, \u017ce rzeczy nie maj\u0105 tylko jednej nazwy.<\/p>\n\n\n\n

Za pomoc\u0105 tej metafory chcia\u0142am Wam zobrazowa\u0107, jak otwarto\u015b\u0107 na r\u00f3\u017cne j\u0119zyki otwiera g\u0142ow\u0119 r\u00f3wnie\u017c na inne wizje \u015bwiata. Jest to kolejny dar, kt\u00f3ry przekazujemy dzieciom automatycznie wraz z dwuj\u0119zyczno\u015bci\u0105.  Jak pisa\u0142a Flora Lewis: \u201eNauka nowego j\u0119zyka to nie tylko nauka innych s\u0142\u00f3w okre\u015blaj\u0105cych te same rzeczy, to nowy spos\u00f3b my\u015blenia o r\u00f3\u017cnych sprawach.\u201d<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Czytaj r\u00f3wnie\u017c: Mama po angielsku<\/a><\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Dziecko b\u0119dzie mia\u0142o lepszy akcent<\/h2>\n\n\n\n

Nie musicie si\u0119 ba\u0107, \u017ce nauczycie dziecko z\u0142ego akcentu. Tutaj z pomoc\u0105 przychodz\u0105 bajki, piosenki i mo\u017ce te\u017c kontakt z jakim\u015b nativem<\/em>. Dzi\u0119ki tym zabiegom Wasze dziecko samo skoryguje sw\u00f3j akcent, bo wierzcie lub nie, dzieci intuicyjnie czuj\u0105, co jest bardziej naturalne. By\u0107 mo\u017ce nie b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0107 jak native speakerzy<\/em>, ale na pewno ich akcent b\u0119dzie lepszy, ni\u017c Wasz. Nie od razu to us\u0142yszycie, ale z czasem na pewno ten akcent nabierze bardziej brytyjskiego lub ameryka\u0144skiego charakteru. Co ciekawe, pono\u0107 dzieci w wieku 5 lat zaczynaj\u0105 korygowa\u0107 akcent swoich rodzic\u00f3w. Przyznam szczerze, \u017ce sama czekam na ten moment, bo z ch\u0119ci\u0105 sama naucz\u0119 si\u0119 czego\u015b od swojego dziecka.<\/p>\n\n\n\n

Korzy\u015bci dla rodzica i innych cz\u0142onk\u00f3w rodziny<\/h2>\n\n\n\n

Uwa\u017cam, \u017ce decyzja o wprowadzaniu dwuj\u0119zyczno\u015bci w naszym domu przynios\u0142a du\u017co korzy\u015bci r\u00f3wnie\u017c mnie. Nieustannie musz\u0119 si\u0119 dokszta\u0142ca\u0107. Prawie codziennie wieczorem sprawdzam w s\u0142owniku s\u0142owa, kt\u00f3rych brakowa\u0142o mi w rozmowie z dzieckiem. R\u00f3wnie\u017c dzi\u0119ki angloj\u0119zycznym ksi\u0105\u017ckom, poziom mojego s\u0142ownictwa poszybowa\u0142 w g\u00f3r\u0119. Nauczy\u0142am si\u0119, m.in. s\u0142\u00f3w zwi\u0105zanych z dzieci\u0119cym \u017cyciem (gryzak, grzechotka czy piaskownica), jak r\u00f3wnie\u017c wielu przymiotnik\u00f3w zwi\u0105zanych z emocjami. Nie musz\u0119 chyba nawet dodawa\u0107, \u017ce angielski tak wszed\u0142 mi w krew, \u017ce czasem nie kontroluj\u0119, w jakim j\u0119zyku m\u00f3wi\u0119. Zdarza mi si\u0119 zacz\u0105\u0107 m\u00f3wi\u0107 do obcych dzieci po angielsku. Dopiero s\u0142odkie dzieci\u0119ce pytanie: \u201eDlaczego tak \u015bmiesznie m\u00f3wisz?\u201d sprowadza mnie z powrotem na ziemi\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Zauwa\u017cy\u0142am r\u00f3wnie\u017c, \u017ce nasze angielskie konwersacje z synem pozwoli\u0142y os\u0142ucha\u0107 si\u0119 z angielskim tak\u017ce innym cz\u0142onkom rodziny. M\u00f3j m\u0105\u017c pr\u00f3buje imitowa\u0107 nasz akcent, a dziadkowie znaj\u0105 ju\u017c angielskie kolory i niekt\u00f3re s\u0142owa zwi\u0105zane z jedzeniem.<\/p>\n\n\n\n

Poza tym, dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 to r\u00f3wnie\u017c wspania\u0142y eksperyment spo\u0142eczny. Postanowi\u0142am, \u017ce b\u0119d\u0119 m\u00f3wi\u0107 do syna po angielsku niezale\u017cnie od okoliczno\u015bci, czy to si\u0119 komu\u015b podoba, czy nie. Musz\u0119 wi\u0119c znie\u015b\u0107 na sobie wzrok innych rodzic\u00f3w na placu zabaw czy wielkie oczy lekarki, kt\u00f3ra prawdopodobnie pierwszy raz w \u017cyciu widzi tak\u0105 \u201ematk\u0119 dziwaczk\u0119\u201d . To wszystko uczy mnie nie przejmowa\u0107 si\u0119 opini\u0105 innych i robi\u0107 to, co uwa\u017ca si\u0119 za s\u0142uszne. Nie zawsze jest to \u0142atwe. Nie twierdz\u0119, \u017ce nie mam ju\u017c z tym problemu, ale uwa\u017cam, \u017ce ka\u017cdy dzie\u0144 sprawia, \u017ce mam do \u015bwiata coraz wi\u0119kszy dystans.<\/p>\n\n\n\n

Mam nadziej\u0119, \u017ce Wy r\u00f3wnie\u017c widzicie w dwuj\u0119zyczno\u015bci plusy dla siebie i swojej rodziny. Je\u015bli tak, podpowiem Wam jak mo\u017cna to zrobi\u0107.<\/p>\n\n\n\n

\"Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107\n\t\t\t\n\t\t\t\t\n\t\t\t<\/svg>\n\t\t<\/button>
Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona to korzy\u015bci dla dziecka, ale te\u017c dla rodzic\u00f3w i innych cz\u0142onk\u00f3w rodziny<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Jak wprowadzi\u0107 dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107?<\/strong><\/h2>\n\n\n\n

 Strategii jest kilka i nale\u017cy wybra\u0107 t\u0119, kt\u00f3ra jest dla Was najwygodniejsza.<\/p>\n\n\n\n

  1. OPOL – czyli one parent, one language<\/em>

    Wed\u0142ug bada\u0144 to najskuteczniejsza strategia. Zak\u0142ada, \u017ce jeden z rodzic\u00f3w ca\u0142y czas lub wi\u0119kszo\u015b\u0107 czasu m\u00f3wi do dziecka w wybranym, drugim j\u0119zyku. Jest to metoda, kt\u00f3r\u0105 sama wybra\u0142am w swojej rodzinie. Na pocz\u0105tku mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 najtrudniejsza.  Wymaga bowiem od nas praktycznie ca\u0142kowitego prze\u0142\u0105czenia si\u0119 na obcy dla nas, b\u0105d\u017a co b\u0105d\u017a, j\u0119zyk w relacji z dzieckiem .Wi\u0105\u017ce si\u0119 z tym wiele obaw rodzic\u00f3w, m.in. przed niedostatecznymi umiej\u0119tno\u015bciami j\u0119zykowymi lub przekazaniem z\u0142ego akcentu, przed ocen\u0105 innych itd. My\u015bl\u0119, \u017ce to temat na osobny artyku\u0142. Je\u015bli jeste\u015bcie ciekawi jak poradzi\u0107 sobie z takimi w\u0105tpliwo\u015bciami zach\u0119cam do lektury:     Dwuj\u0119zyczne dziecko w polskoj\u0119zycznej rodzinie: praktyka.<\/a><\/u>

    <\/li>
  2. Strategia one time<\/em> lub one place<\/em>

    One time<\/em>, czyli u\u017cywanie drugiego j\u0119zyka w danym czasie, np. zawsze wieczorem, kiedy idziemy spa\u0107. Strategia one place<\/em>, jak ju\u017c pewnie si\u0119 domy\u015blacie dotyczy jednego miejsca, na przyk\u0142ad m\u00f3wimy po angielsku tylko w domu lub nawet tylko w jednym, wybranym pomieszczaniu (np. w kuchni). Bazuje na wykszta\u0142ceniu nawyku, a dany czas lub miejsce ma by\u0107 swojego rodzaju \u201ezapalnikiem\u201d, kt\u00f3ry automatycznie w\u0142\u0105czy w naszych g\u0142owach wybrany j\u0119zyk. Wybieraj\u0105c t\u0119 strategi\u0119 musicie by\u0107 czujni, bo wymaga ona dyscypliny i pilnowania si\u0119 tak d\u0142ugo, dop\u00f3ki nie wykszta\u0142cicie w sobie nawyku.

    <\/li>
  3. MLP \u2013 mixed language policy<\/em>

    Czyli prze\u0142\u0105czanie si\u0119 rodzic\u00f3w mi\u0119dzy j\u0119zykami, w zale\u017cno\u015bci od preferencji. Trzeba by\u0107 jednak czujnym, aby zachowa\u0107 balans mi\u0119dzy j\u0119zykami i aby jeden j\u0119zyk nie zacz\u0105\u0142 by\u0107 dominuj\u0105cy.

    <\/li>
  4. MLAH –  minority language at home<\/em>

    Czyli strategia, kt\u00f3ra po cz\u0119\u015bci nawi\u0105zuje do strategii one place<\/em>. Tutaj jednak powinni\u015bcie konsekwentnie m\u00f3wi\u0107 do dziecka w domu w wybranym j\u0119zyku ca\u0142y czas.<\/li><\/ol>\n\n\n\n

    Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona – kt\u00f3ra metoda b\u0119dzie najlepsza?<\/h3>\n\n\n\n

    Niezale\u017cnie od tego, kt\u00f3r\u0105 metod\u0119 wybierzecie, nale\u017cy przede wszystkim pami\u0119ta\u0107 o czasie, jaki w ci\u0105gu tygodnia przeznaczacie na kontakt dziecka z j\u0119zykiem. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych bada\u0144, na kt\u00f3re powo\u0142uje si\u0119 w swojej ksi\u0105\u017cce Barbara Zurer Pearson \u201eJak wychowa\u0107 dziecko dwuj\u0119zyczne\u201d powinno by\u0107 to minimum 15 godzin tygodniowo, wed\u0142ug innych bada\u0144 minimum 25 godzin. Ja jestem bli\u017csza tej drugiej teorii i staram si\u0119, aby moje dziecko  mia\u0142o kontakt z angielskim cho\u0107 3 godziny dziennie (oczywi\u015bcie ten czas rozk\u0142ada si\u0119 w ci\u0105gu dnia: troch\u0119 czasu rano, troch\u0119 po po\u0142udniu, a troch\u0119 wieczorem).<\/p>\n\n\n\n

    Co wi\u0119cej, dr Sonia Szramek-Karcz wskazuje na to, \u017ce nie tak wa\u017cny jest poziom kompetencji j\u0119zykowych opiekuna dziecka, co ilo\u015b\u0107 i jako\u015b\u0107 przekazywanej wiedzy (Szramek-Karcz, S. Non-native bilingual family configurations. University of Silesia).  Wskazuje ona na jeszcze jeden bardzo wa\u017cny czynnik warunkuj\u0105cy pozytywny przebieg wprowadzania dwuj\u0119zyczno\u015bci, a mianowicie akceptacj\u0119 drugiego rodzica. Przy wsparciu partnera, drugi rodzic mo\u017ce swobodnie komunikowa\u0107 si\u0119 z dzieckiem w wybranym j\u0119zyku.<\/p>\n\n\n\n

    \"Baner<\/a><\/figure>\n\n\n\n

    W ka\u017cdej chwili mo\u017cna przesta\u0107<\/h2>\n\n\n\n

    Zach\u0119cam Wam gor\u0105co do tego, \u017ceby spr\u00f3bowa\u0107, je\u015bli czujecie si\u0119 na si\u0142ach. Je\u015bli tylko ta my\u015bl kiedykolwiek za\u015bwita\u0142a Wam w g\u0142owach, to warto si\u0119 prze\u0142ama\u0107. Pocz\u0105tki nie s\u0105 cz\u0119sto \u0142atwe. Sama pami\u0119tam, \u017ce musia\u0142am si\u0119 dyscyplinowa\u0107, \u017ceby nie zapomina\u0107 o angielskim, dop\u00f3ki nie wesz\u0142o mi to w krew. Pierwsze dwa tygodnie, mo\u017ce miesi\u0105c, s\u0105 trudne. P\u00f3\u017aniej staje si\u0119 to nawykiem.<\/p>\n\n\n\n

    Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 naprawd\u0119 wspania\u0142\u0105 przygod\u0105 dla Waszej rodziny, a za efekty podzi\u0119kujecie sobie w przysz\u0142o\u015bci. Zreszt\u0105, pierwsze rezultaty mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 do\u015b\u0107 szybko, kiedy tylko Wasze dziecko zacznie m\u00f3wi\u0107. Pocz\u0105tkowe pr\u00f3by Waszego malucha w postaci: \u201eMum, look!\u201d albo \u201eDaddy, kiss\u201d przepe\u0142niaj\u0105 rodzic\u00f3w dum\u0105 i s\u0105 wielk\u0105 rado\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

    Najlepsze w tej metodzie jest to, \u017ce nic nie musicie. W ka\u017cdej chwili mo\u017cecie przesta\u0107, je\u015bli tylko poczujecie, \u017ce nie jest to dobre dla Was i Waszego dziecka. Krzywdy na pewno mu nie wyrz\u0105dzicie. Dziecko nie prze\u017cyje te\u017c wielkiego szoku, kiedy nagle przestaniecie m\u00f3wi\u0107 w wybranym j\u0119zyku, bo na pewno nie raz s\u0142ysza\u0142o Was m\u00f3wi\u0105cych po polsku (Szramek-Karcz, S. Non-native bilingual family configurations. University of Silesia). Jak twierdzi dr Sonia Szramek \u2013Karcz \u201edwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 to proces\u201d \u2013 raz chce nam si\u0119 bardziej, raz mniej. Najwa\u017cniejsze, aby widzie\u0107 przed oczami cel i si\u0119 nie poddawa\u0107. \u017bycz\u0119 sobie i Wam, aby si\u0142y do tego nam nigdy nie zabrak\u0142o.<\/p>\n\n\n\n

    Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 zamierzona – przydatne linki na koniec<\/h2>\n\n\n\n

    Je\u015bli zainteresowa\u0142 Was ten temat, polecam Wam wywiad z dr Soni\u0105 Szramek-Karcz na kanale mamalama.<\/p>\n\n\n\n

    \n